Carlos Gardel – Yira, yira

In de studios van filmpionier Federico Valle maakte regisseur Eduardo Morera in 1930 een aantal filmopnamen van Carlos Gardel. Vijf jaar later, 24 juni 1935, overleed de beroemde zanger bij een vliegtuigongeluk in Medellín, Colombia. Miljoenen fans in Zuid-Amerika waren diep en diep geschokt. Het stoffelijk overschot van Gardel werd met ezel, kar, trein en boot via New York en Montevideo teruggebracht naar Buenos Aires. Bij elke tussenstop kwamen hordes mensen afscheid van hem nemen. Nog in datzelfde jaar werden vijftien van Morera’s opnamen samengesteld tot de film Así cantaba Carlos Gardel (“Zo zong Carlos Gardel”). Het vertoonde fragment is één daarvan. Gardel zingt daarin de tango Yira, yira. De inleidende dialoog is tussen zanger Carlos Gardel en de schrijver van het vertolkte lied, de dichter Enrique Santos Discépolo:

Gardel: Enrique! Hoe gaat het?
Discépolo: Goed, en jij?
G: Vertel me, Enrique: wat heb je met de tango Yira yira willen uitdrukken ?
D: Met Yira yira
G: Ja, die.
D: Een lied van eenzaamheid en wanhoop…
G: Man, zo heb ik het precies begrepen.
D: En daarom zing je het op zo’n bewonderenswaardige manier.
G: Maar de hoofdpersoon is een goed mens, nietwaar?
D: Ja… Het is een man die gedurende veertig jaar geleefd heeft in de hoop op en verwachting van broederschap en naastenliefde. En op zijn veertigste beseft hij opeens dat mensen beesten zijn.
G: Je zegt bittere dingen…
D: Natuurlijk… Je moet niet verwachten dat ik leuke dingen vertel, over een man die veertig jaar moet wachten voordat hij wakker wordt.

Dat laatste is een lastig te vertalen woordspeling. Discepolo zegt: Claro… No pretenderás que diga cosas divertidas de un hombre que ha esperado cuarenta años para desayunarse. Het desayunarse wordt in de dialoog eerder gebruikt als “zich beseffen”, “wakker worden”, maar letterlijk betekent het in de laatste regel: “een man die veertig jaar moet wachten voordat hij kan ontbijten”. Bron: https://vlex.com.co/vid/discepolo-tango-politica-738723773

Nummer 

Adriana Varela – Mano a mano

Encuentro en el Estudio is een programma van het Argentinijnse Ministerie van Onderwijs, waarin Argentijnse muzikanten “in de etalage” geplaatst worden. Elke maand worden weer nieuwe studiopnamen gemaakt. In deze opname zingt Adriana “La Gata” Varela de tango Mano a mano. Haar interpretatie wordt in de commentaren op Youtube uitgebreid geprezen: Que pedazo de mujer! Grandiosa interpretación. Su voz para mi es la esencia del tango lunfardo. Goyeneche resucitado en mujer. Oftewel: “Wat een vrouw, wat een grandiose interpretatie. Voor mij is haar stem de essentie van de Lunfardo-tango. [Roberto] Goyeneche herrezen als vrouw.” Zie hier voor de hele opnamesessie uit 2012.

Nummer 

Néstor Garnica – Chacarera del Violín

Dit nummer is een van de meest bekende chacarera’s. De titel spreekt voor zich en anders wel uit de muziek: het is de “Chacarera van de viool”. De violist Néstor Garnica is een grootheid uit de Argentijnse folklore-scene, met bijnamen als “Violinero del tiempo” en “Violinero del Apocalypse”. In 1994 kreeg hij een Argentijnse beurs om naar Duitsland te reizen, waarmee hij langs steden als Düsseldorf, Keulen en Bonn tourde. Daarna maakte hij zijn studie af aan het Rotterdams Conservatorium. Hij bezocht verschillende Europese landen en speelde mee met diverse groepen en muziekstijlen zoals Orquesta Típica de Tango de Rotterdam, Mariachi Group “Tierra Caliente” uit Amsterdam en Trio “Caramba”. Hij heeft talrijke onderscheidingen op zijn naam staan en een uitgebreide platencarrière. Tot zijn bekendste albums behoren Lunita del Violinero, La fiesta del Violinero en El Violinero del tiempo. Bron: https://es.wikipedia.org/wiki/N%C3%A9stor_Garnica

Fuimos por Inés Cuello

La 2×4 is een radiostation uit Buenos Aires dat zeven dagen per week tangomuziek uitzendt, dag en nacht. Klik hier voor de programmering en hier om online te luisteren. Op weekdagen van 9 tot 12 uur in de ochtend kun je luisteren naar “El Arranque”, een programma van Luis Tarantino. In dat programma was juli 2018 Inés Cuello te gast. In deze video, opgenomen in de studios van La 2×4 zingt zij Fuimos, een tango van José Dames en Homero Manzi. De gitaarbegeleiding is van Leonardo Andersen. Prachtig gezongen en gespeeld.

Nummer 

Adriana Varela – Cristal

Adriana Varela zingt live een beroemde tango van Mores en Contursi: Cristal. Niet alle commentaren op Youtube zijn het eens over deze video. Een gedeelte is lovend, een ander gedeelte klaagt: waarom zingt ze niet, waarom praat ze? De klagers vinden haar stijl een belediging van de tango. Maar Adriana Varela (1952) is een van de belangrijkste vrouwenstemmen van de moderne Argentijnse tango, met een heel bijzonder timbre en een geweldige interpretatieve stijl. Meer info: https://en.wikipedia.org/wiki/Adriana_Varela

Nummer 

José Arbey – Viejo portón

De Colombiaan José Arbey Loaiza Nieto werd geboren in 1952. Bij een amateurprogramma in de stad Tuluá won hij de wedstrijd “A star is born”. Daarna maakte hij deel uit van verschillende muziekgezelschappen. Voor diverse platenlabels heeft hij meer dan 350 nummers opgenomen. Arbey stond op het podium naast beroemde Argentijnse vertolkers zoals Juan Carlos Godoy, Armando Moreno, Lalo Martel, Jorge Valdés en Alberto Podestá. In deze video zingt hij het nummer Viejo Porton, een wals die vooral bekend is door een uitvoering van het orkest van Rodolfo Biagi. De gitaarbegeleiding is van Ariel Ortega Adrada. Plaats en tijd: Cali, Colombia, 14 oktober 2020. Bron: https://www.musica.com/letras.asp?biografia=47667.

Nummer 

Chino Laborde & Sans Souci – Lluvia de Abril

November 2021, een buitenoptreden in Buenos Aires. Het drukke kruispunt van Calle Corrientes met Avenida Callao is in beslag genomen door een podium met daarop het Orquesta Típica Sans Souci. Het orkest, vernoemd naar een instrumentaal nummer van Miguel Caló, speelt in de stijl van deze orkestleider en ze spelen hier ook tango van hem: Lluvia de abril. De zanger met de warrige haardos is Chino Laborde. Behalve bij dit orkest zingt Chino Laborde ook bij het Orquesta Fernández Fierro.

Calle Corrientes is een van de belangrijkste verkeersaders van de Buenos Aires. De straat is nauw verbonden met de tango en het identiteitsgevoel van de bewoners, de porteño’s. De straat ontleent zijn naam aan een van de provincies van Argentinië, net zoals de parallelle lanen Santa Fe, Córdoba en San Juan. Calle Corrientes strekt zich uit over negenenzestig blokken van de stad. Het autoverkeer loopt van west naar oost. Lijn B van de metro van Buenos Aires loopt het grootste deel van de lengte onder de straat door. De Asociación Amigos de la Calle Corrientes is een werkgroep die zich inzet voor de stedenbouwkundige planning van de straat. Op veertig straathoeken hebben ze gedenkplaten geplaatst met de voorname figuren uit de geschiedenis van de tango. Bron: https://en.wikipedia.org/wiki/Avenida_Corrientes

Nummer 

Orquesta Típica Villa Urquiza – La vi llegar

Het Orquesta Típica Villa Urquiza vertolkt het repertoire van Aníbal Troilo op basis van de originele arrangementen van zijn orkest. Het probeert de Troileaanse essentie in al zijn fases te doen herleven en benadrukt de milonguero-thema’s met één enkel doel: Pa’ que bailen los muchachos, oftewel: Dat iedereen danst! De orkestleden zijn, op piano: Tomás Mata, bandoneons: Maximiliano Mango, Gonzalo Santos, Nicolás Ávila, violen: Ezequiel Blanco, Fernando Leider, Marcos Brandalisio, altviool: Javier Fleitas, cello: Tamara Abraham, contrabas: Leandro Rudak en de stem is van: Martín Prestía. Hier, september 2017, speelt het orkest de tango La vi llegar, ook uitgebracht op een EP uit 2016.

Nummer 

Morena pilar – Las Bordonas

Las Bordonas zijn een gitaartrio dat veel traditionele muziek uitvoert. In deze video uit 2007 presenteren zij in dinercafé Velma in Buenos Aires hun nieuwe CD Manifiesto. Het nummer dat ze spelen, Morena pilar, is een milonga negra, een Afrikaanse versie van de milonga met veel trommels. De percussie is van de broers Chars y Marco Torrado. Chars is de vaste percussionist van het trio, voor deze gelegenheid is zijn jongere broertje blijkbaar ook opgetrommeld.

Nummer 

Va de Nuevo Tango – Remolino

Wat een geweldig bandje. En wat een mooie, subtiele uitvoering van het nummer Remolino. Va de Nuevo Tango, zo heet de band. Nog mooier als het geluid en de belichting beter waren geweest. De band komt uit Buenos Aires en bestaat uit Agustín López, Martín Casal, Leandro Rodríguez op gitaar, Leandro Mónaco op de contrabas, de stem is van Facundo Rodriguez. De groep, oorspronkelijk een trio van gitaristen, bestaat sinds 2011. Deze opname is uit 2016. In 2017 kwam hun album Pavimento uit, dat te vinden is op Spotify. Het gelijknamige nummer Pavimento is een prachtige, moderne, 21ste-eeuwse tango van dezelfde band.

Nummer 

Alfredo de Angelis – Dante – Martel “Pregonera”

Dit videofragment is een scene uit de tangofilm “El cantor del pueblo” uit 1948. De film gaat over een tangozanger die beroemd probeert te worden. In deze scene treden op, in volgorde van opkomst: het orkest van Alfredo De Angelis (himself waarschijnlijk achter de piano), zanger Julio Martel en zanger Carlos Dante. Uitgevoerd wordt een van de bekende duetten van De Angelis, “Pregonera”. Het lied gaat over een knap bloemenverkoopstertje dat rozen en anjers uitvent.

Nummer 

Lalo Martel y José Reynel – Ilusion azul

In deze opname van de Colombiaanse (lokale) televisie verschijnt een tangogrootheid uit de nadagen van de gouden jaren van de tango: Lalo Martel. Lalo Martel (1930-2016) was de jongere broer van Julio Martel. Beide broers zongen in het orkest van Alfredo de Angelis. Julio’s opnamen (waaronder prachtige duetten met Carlos Dante) dateren uit de periode 1945-1949, die van Lalo zijn uit 1959-1962. In deze televisieopname zingt Martel samen met de Colombiaan José Reynel de wals “Ilusion azul”. Overigens heeft Martel deze wals nooit met het orkest van De Angelis opgenomen. Wie dat wel deed, was Carlos Dante in 1945.

Nummer 

Marion (tango) – Emilia Danesi + Pedro Cecchi

Deze video is uit begin 2020. Emilia Danesi zingt de tango Marión, op gitaar begeleid door Pedro Cecchi. De achternamen ogen Italiaans, maar het gaat hier toch heus om twee Argentijnse muzikanten. Emilia Danesi, geboren in San Miguel de Tucumán, is opgeleid aan het Conservatorio Superior de Música Manuel de Falla. Ze woont in Buenos Aires, alwaar ze lesgeeft en ook regelmatig optreedt. Haar repertoire breder dan tango alleen, omvat de hele Argentijnse folklore. Op Youtube heeft ze een eigen muziekkanaal, maar ze is ook te vinden op Instagram en Facebook.

Nummer 

Frederique Spigt – Viva el tango

Frederique Spigt, bekend van onder andere de bands I’ve got the bullets en A girl called Johnny, tourt momenteel door het land met haar programma Viva el tango. Bijgaande video is een van de nummers uit haar programma, Madame Yvonne: tango gezongen in onze eigen moerstaal. De begeleidende muzikanten zijn: Tijmen Veelenturf (viool), Tim Panman (gitaar) en Simone Bottasso (organetto). Met dank aan DJ Mariposita voor de tip.

Nummer 

Juan Carlos Cáceras – Tango Negro

In dit filmpje speelt Juan Carlos Cásares, bijgestaan door twee percussionisten, zijn eigen compositie Tango negro. Het nummer is een candombe, een trommelend broertje van de milonga. Juan Carlos Cáceres (1936-2015) werd in Buenos Aires geboren en raakte in zijn jeugdjaren nauw betrokken bij de existentialistische beweging. Op zijn 25e was Cáceres een volleerd jazztrombonist. Hoewel hij aan de universiteit eerder beeldende kunst studeerde dan muziek, werd hij een vaste waarde in de jazzgemeenschap van Buenos Aires. In de late jaren ’60 verhuisde Cáceres naar Parijs, waar hij zich bezighield met schilderen, produceren, lesgeven en bovenal muziek maken. In deze periode werd hij een expert in de muziek rond de Rio de la Plata – stijlen als tango, milonga, murga, en candombe. Zijn muzikantschap bloeide op. Hij kreeg niet alleen een reputatie als een bekwaam trombonist, maar ook als pianist, zanger en liedjesschrijver. Zijn debuutplaat, getiteld Sudacas, werd uitgebracht op het Frans/Amerikaanse label Celluloid Records. Zijn tweede release, Tocá Tangó, was beïnvloed door zijn studie naar de Afrikaanse oorsprong van de tango en de relatie met murga en candombe. Daarop speelde een niet-traditioneel, fusion-georiënteerd ensemble de vernieuwende candombe-composities “Tango Negro” en “Tocá Tangó”. Bron: https://en.wikipedia.org/wiki/Juan_Carlos_C%C3%A1ceres

Nummer 

Yo te Bendigo – Ache Rey y Falta envido Tango

Deze video uit 2020 is een voorproefje van de CD die deze muzikanten van plan zijn op te nemen ná de quarantaine als gevolg van de corona-pandemie. Die CD moet dus binnenkort komen. De zanger is Ache Rey, Gustavo Michalik is de pianist, de bandoneón wordt bespeeld door Alejandro Zarate en Pablo Guzmán bespeelt de contrabas. De band heet Falta Envido Tango (“Zending gemist”). Ze treden regelmatig op in het circuit van Buenos Aires, hebben op Spotify een EP uit 2019 en zijn actief op Facebogok en Instagram.

Nummer