Azabache

In de straten van San Telmo komt de straat in beweging.

Dit lied is een candome, een swingende muzieksoort met veel Afrikaanse trommels. Candombe lijkt op de milonga, maar het ritme is nét even anders. De titel, Azabache, betekent “Git”, naar het gitzwarte mineraal “gagaat”. Het gitzwart slaat op de ogen van een beminnelijke, donkergekleurde danseres die danst op het opzwepende ritme van de trommels. De tekst verwijst naar de Afrikaanse oorsprong van de candombe, naar de armoe van de tot slaaf gemaakte immigranten, naar de straten van de wijk San Telmo in Buenos Aires waar ooit de carnavalsoptochten doorheen trokken, maar die nu verdwenen lijken te zijn.

Ook al suggereert dit lied anders, de carnavalsoptochten bestaan nog steeds. Bijvoorbeeld op of rond 3 december, de nationale feestdag van Uruguay, vindt in Buenos Aires een Llamada de Candombe de San Telmo plaats, een oproep om dansend op het ritme van de candombe door de straten te trekken. Een vijftiental muziekgroepen bestaande uit trommelaars en dansers trekt dan door de straten van San Telmo, Buenos Aires, elk op een eigen ritme en elk vergezeld door vlaggen, rituele symbolen en een soort opa en oma-figuur: de zogenaamde Gramillero en Mama Vieja. Lees meer op deze pagina: https://skjtravel.net/index.php/15-features/403-can-you-candombe-parading-the-streets-of-san-telmo-buenos-aires

Orquesta Miguel Caló canta Raúl Berón, Azabache, 1944

Azabache

¡Candombe! ¡Candombe negro!
¡Nostalgia de Buenos Aires
por las calles de San Telmo
viene moviendo la calle!

¡Retumba con sangre y tumba
tarumba de tumba y sangre!…
Grito esclavo del recuerdo
de la vieja Buenos Aires…
¡Oh… oh… oh!…
¡Oh… oh… oh!…

¡Ay, morenita, tus ojos
son como luz de azabache!…
Tu cara parece un sueño
¡un sueño de chocolate!…

¡Ay, tus cadelas que tiemblan
que tiemblan como los parches!…
¡Ay, morenita, quisiera…
quisiera poder besarte!…
¡Oh… oh… oh!…
¡Oh… oh… oh!…

¡Candombe! ¡Candombe negro!
¡Dolor que calienta el aire!
¡Por las calles del olvido
se entretuvieron tus ayes!…

¡Retumba con sangre y tumba
tarumba de tumba y sangre!…
Y se pierde en los recuerdos
de la vieja Buenos Aires…
¡Oh… oh… oh!…
¡Oh… oh… oh!…

¡Candombe! ¡Candombe negro!
Nostalgia de gente pobre…
Por las calles de San Telmo
ya se ha perdido el candombe…
¡Oh… oh… oh!…
¡Oh… oh… oh!…

Azabache (Gitzwart)

Candombe! Zwarte candombe!
Heimwee naar Buenos Aires
in de straten van San Telmo
komt de straat in beweging!

Tromgeroffel met bloed en zweet
verdoofd door zweet en bloed!…
Slavenschreeuw van de herinnering
aan het oude Buenos Aires…
Oh oh oh!…
Oh oh oh!…

Oh, lieve kleine bruine, je ogen
ze stralen zwart als git!…
Je gezicht lijkt een droom,
een droom van chocolade!…

Oh, je kettingen trillen,
beven als de trommels!…
Oh, lieve kleine bruine, ik zou willen…
ik zou je willen kunnen kussen!…
Oh oh oh!…
Oh oh oh!…

Candombe! Zwarte candombe!
Verdriet dat de lucht verwarmt!
In de straten van de vergetelheid
werd je afgeleid van je pijn…

Tromgeroffel met bloed en zweet
verdoofd door zweet en bloed!…
En men verdwaalt in de herinneringen
aan het oude Buenos Aires…
Oh oh oh!…
Oh oh oh!…

Candombe! Zwarte candombe!
Heimwee naar arme mensen…
In de straten van San Telmo
is de candombe reeds verdwenen…
Oh oh oh!…
Oh oh oh!…

Vertaalkwestie
De twee regels Retumba con sangre y tumba, tarumba de tumba y sangre klinken natuurlijk prachtig door het vele binnenrijm en de mooie omkering retumba/tarumba. Maar wat in deze context “tumba” betekent, daarvan heb ik geen idee. Tumba is in het Spaans gewoon “tombe”, “graftombe”. In het Lunfardo, het Spaanse slang, staat het voor een armoedig soort stoofvlees, gekookt in water. Beide opties slaan in deze context nergens op. Dus heb ik er zelf maar een draai aan gegeven.

Bronnen
https://lyricstranslate.com/es/ra%C3%BAl-ber%C3%B3n-azabache-lyrics.html
https://skjtravel.net/index.php/15-features/403-can-you-candombe-parading-the-streets-of-san-telmo-buenos-aires
https://turismo.buenosaires.gob.ar/en/article/discover-rhythm-city%E2%80%99s-roots

Nummer 

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *