Milonga que peina canas

Lang geleden, uit de tijd van de vetkuifen met rozenwater, toen het leven mooi was en een renstal mijn school, werd mijn liefde voor paarden geboren.

Milonga que peina canas is een energieke milonga als ondertitel Milonga turfistica. Zowel titel als ondertitel zijn nogal raadselachtig. Letterlijk vertaald betekent de titel: “Milonga die grijze haren kamt”. Maar peinar canas is Lunfardo (straattaal van Buenos Aires) voor iets dat oud is, iets dat uit vervlogen tijden stamt. Het turfistica uit de ondertitel verwijst naar el turf, oftwel een paardenrenbaan. De vervlogen tijden uit de titel zijn dus die van de paardensport. De tekst haalt herinneringen op aan de renbaan: het geritsel van de jassen van de jockeys, namen van beroemde renpaarden (23 in totaal) en van een beroemde jockey die op de renbaan verongelukte. De tekstdichter verwijst naar zijn eigen grijze manen en denkt met nostalgie terug aan de vele verscheurde gokkaarten die geen geluk brachten. De namen van paarden bouwen een hele wereld op en geven het lied het ritme van een paardenrace.

Paardenrennen vormden in Argentinië rond de jaren ’20 een belangrijk onderdeel van het sociale leven. Meer dan twee dozijn tango’s gaan over paarden en paardensport, onder andere: Bajo Belgrano, Preparáte pa’ el Domingo, Palermo en het beroemde Por una cabeza. Veel van deze liederen werden uitgevoerd door Carlos Gardel, zelf een groot liefhebber van de paardensport.

Volledige vertaling

Milonga Que Peina Canas – Silas Adriazola y Valeria Dabruzzo

Zaterdag 8 juni 2019, Centro Cultural Gabriela Mistral, Santiago de Chili. We zijn bij de Milonga callejera, de openlucht-milonga van de hoofdstad van Chili. We kijken naar een interpretatie van Milonga Que Peina Canas, gedanst door Valeria Dabruzzo en Silas Adriazola, dansleraren aldaar. Prachtig! De muziek die klinkt is van het orkest van Miguel Caló, de stem is van Raúl Berón.

Haventreurnis

Chris Zaal, Haventreurnis, 50 x 50 cm, olieverf op doek, 2022  (verkocht)

Een nieuw onderdeel van deze website: tangoschilderijen van mijn hand. Het hierboven afgebeelde schilderij verbeeldt de tango “Tristeza marina” van Dames, Flores en Sanguinetti. In gewoon Nederlands luidt de titel: “Haventreurnis”. Het lied is de droeve geschiedenis van de zeeman die moet kiezen tussen zijn liefje en de zee. De dame in kwestie wordt omschreven als Margot, ze draagt een blauwe baret en een ketting met een kruis op haar borst. Het drama ontspint zich een ultrakorte dialoog: zij vraagt hem te kiezen tussen “zijn zee of mijn liefde”. Hij zegt nee en zij zegt tot ziens. Bam! Daarop wordt hij teruggeworpen op de eenzaamheid van de zee, zijn vrachtschip met kolen.

Meer over dit schilderij
Nummer 

Carnaval de mi barrio – Natalia Bazán y su Runfla Ríoplatense

Deze video toont een swingende, carnavaleske uitvoering van Carnaval de mi barrio door Natalia Bazán en haar Runfla Rioplatense (“Rio de la Plata-bende”), met medewerking van Federico Mizrahi op piano en Guillermo Fernandez als achtergrondzanger. Het Youtube-filmpje is uit 2016. Op Spotify heeft Natalia een EP “Tango y murga” uit 2020 en een CD “De Barro y Cielo” uit 2021.

Carnaval de mi barrio

De jeugdige carnavalsband speelt vals een tango, pijnigt met onstuimige stem onze oren.

Het is feest in de wijk. Het is een wijk (barrio) die niet veel voorstelt: de modder (barro) domineert. Alles wat boven die modder uitkomt, is al reden tot vreugde: een vals spelende carnavalsband, het enthousiasme van de jeugd. Sommige individuen krijgen even een rol: de oude, vermoeide groentenboer die terugdenkt aan het carnaval van het Italië waar hij vandaan komt, een mislukte figuur die onbeschaamd meedoet aan het verkleedfeest en die bij elke voordeur uitgebreid beroddeld wordt. Onderhuids is er verdriet. De zon schijnt en het carnaval zorgt eventjes voor feest, maar de vrolijke rinkelbellen van de muziek verdoven de pijn voor slechts even. De melancholie van armoe en van sombere, maanbeschenen nachten speelt door in dit zonnig/melancholische Carnaval de mi barrio.

Volledige vertaling

Antonellina ed Emiliano – Carnaval de mi barrio

November 2012, Milonga delle Rose in Fiorenzuola d’Arda, Italië. Antonellina Miorelli en Emiliano Casalli dansen de tango Carnaval de mi barrio. Heel mooi close en soepel gedanst, complimenti! Nog niet eerder had ik van deze dansers gehoord, maar het zijn niet de minsten. Deze Italianen zijn Europees kampioen tango de pista 2021 en finalisten van de Mundial de Tango 2022. De muziek die klinkt is van het orkest van Edgardo Donato, de stem is van Lita Corales.

3 x La melodia del corazón

Dit nummer wordt hieronder vertoond in achtereenvolgens muziek, tekst en dans.

MuziekFioravanti Di Cicco, Héctor María Artola
TekstCarmelo Santiago
Jaar1940?
Tango.infohttps://tango.info/T0370048557
El Recodohttps://www.el-recodo.com/music?S=La+melod%C3%ADa+del+coraz%C3%B3n
Todotangohttps://www.todotango.com/musica/tema/5136/La-melodia-del-corazon/

La melodia del corazon (Chopin – Etuda E-dur Op.10 No.3)

Deze video is een opname van een concert in de Wrocław Philharmonic, april 2012. Hier worden twee nummers uitgevoerd voor de prijs van één: Étude Op. 10, nr. 3 (“Tristesse”) van Frédéric Chopin en de daarop gebaseerde tango La melodia del corazon. Het nummer begint met de pianomuziek van Chopin, daarna gaat het tempo omhoog en wordt het een tango. De stem van de Poolse zanger lijkt klassiek geschoold, evenals de andere Poolse musici. De malle hoedjes suggereren daarentegen weer tango, al weet ik niet waar de associatie van malle hoedjes met tango vandaan komt. Van de buitenoptredens voor toeristen in Buenos Aires? Van de grote tangoshows uit de jaren negentig en tweeduizend? Desalniettemin is dit een educatief filmpje, het verband tussen tango en Chopin demonstrerend.

La melodia del corazón

De liefde die bloeide, voerde mijn ziel de geur van een romantische boomgaard.

Dit lied, de tango La melodia del Corazón, stroomt over van liefde. Voor de verandering nu eens geen liefdesverdriet, maar liefde in de volle zon, levenslust, romantische boomgaarden en goddelijke vrede. In het begin van het eerste couplet is de tekstdichter nog op zoek, maar in de rest van het lied heeft hij de liefde van zijn leven gevonden, de engelachtige gelaatstrekken van zijn geliefde beheersen vanaf dat moment zijn leven. Zijn hart springt op, juigt en zingt een triomfantelijke melodie: de melodie van zijn hart.

De muziek van deze La melodia del corazón is een up-tempo bewerking van Chopin’s Étude Op. 10, nr. 3, vaak aangeduid met Tristesse (Verdriet) of L’Adieu (Het afscheid). Chopin geloofde zelf dat dit de mooiste melodie was die hij ooit geschreven had. Hoewel deze etude soms wordt aangeduid met de namen “Tristesse” (Verdriet) of “Afscheid (L’Adieu)”, was dit niet de naam gegeven door Chopin, maar eerder door zijn critici. De gedenkwaardige eenvoud van het thema heeft ertoe geleid dat het op grote schaal in verschillende media wordt gebruikt. Het werd beroemd door tal van populaire arrangementen, waaronder dus deze romantische tango-versie. Bron: https://en.wikipedia.org/wiki/%C3%89tude_Op.10,_No._3(Chopin)

Volledige vertaling

Gaston Torelli e Noelia Hurtado – La melodia del corazon

Gaston Torelli en Noelia Hurtado dansen een tweede toegift bij een optreden in Maison Musique, Rivoli (Piemonte, Italië), november 2011. Het nummer dat ze interpreteren is La melodia del corazon. In 2011/2012 dansten Gaston Torelli en Noelia Hurtado een tijdje samen. Leuk om te zien hoe deze twee eigenzinnige dansers met elk een eigen stijl elkaar beïnvloeden. Ik meen dat het hier toch vooral de muzikaliteit van Gaston Torelli is, die domineert. De muziek die speelt is van het orkest van Francisco Canaro, de stem is van Francisco Amor.

3 x Con los amigos

Dit nummer wordt hieronder vertoond in achtereenvolgens muziek, tekst en dans.

MuziekCarlos Gardel, José Razzano
TekstSebastián Alfredo Robles
Jaar1918
Tango.infohttps://tango.info/Z0000000284
El Recodohttps://www.el-recodo.com/music?S=Con+los+amigos+%28A+mi+madre%29
Todotangohttps://www.todotango.com/musica/tema/1972/A-mi-madre-Con-los-amigos/
Nummer 

La vertiente – A mi madre

Con los amigos oftewel A mi madre is een walsje van Carlos Gardel. In deze video wordt het solo uitgevoerd door Rosa Madreselva Príncipe, de gitarist van het duo La vertiente. De opname is een beetje een stiekeme, vanuit een ongewone hoek, maar de uitvoering is oprecht, mooi en klein. Plaats en tijd: Club Nivangio, Buenos Aires, januari 2017.

Nummer 

Con los amigos

Door de machtige invloed van mijn portemonnee genoot iedereen van schitterende luxe, maar mijn moeder, nee, die niet.

Con los amigo is een swingende wals. Afgaand op alleen de vrolijke muziek zou je niet vermoeden waar de tekst om gaat: om een zoon die zijn moeder helemaal vergeet (maar zij hem niet). In de eerste coupletten viert de zoon uitbundig feest met de vrienden die op zijn zak teren. Maar zijn moeder, die feest niet mee. In het derde en vierde couplet begeeft de gezondheid van de tekstdichter het. Zijn vrienden laten hem in de steek, alleen zijn moeder, die niet. En als hij zijn laatste adem uitblaast, ook dan is zijn moeder bij hem.

Dit lied staat bekend onder twee verschillende titels: Con los amigos en A mi madre. Beide frasen komen voor in de tekst. Tangos die bekend staan onder twee titels zijn er wel meer. Vaak heeft dat te maken met de censuur van de rechts-militaire dictatuur, die in de jaren 1943-1949 bepaalde titels verbood, waarna een nieuwe titel bedacht moest worden. In dit geval gaat hem om een ander soort censuur. Dit nummer stamt uit 1918, uit de ruige begintijd van de tango. In dezelfde tijd werd de tango immens populair in Parijs, waarna de jongemannen uit de gegoede klasse (de zogenaamde niños bien) de tango meenamen uit Parijs en die in Buenos Aires salonfähig maakten. Maar dan moest de titel ook aanvaardbaar zijn voor de gegoede klasse. Zo zal Con los amigos mogelijk veranderd zijn in A mi madre.

Volledige vertaling
Nummer 

Facundo de la Cruz & Paola Sanz – A Mi Madre

Juli 2012, Impala Lounge, San Francisco, Californië: Facundo de la Cruz and Paola Sanz dansen de tangowals A Mi Madre, die ook wel bekend staat als Con los Amigos. De kwaliteit van het filmpje is niet helemaal je-dat, en ook de open salonstijl is niet mijn favoriet, maar wat dansen ze jaloersmakend mooi. Met name de souplesse van de leider imponeert. De muziek die speelt van van het orkest van Ricardo Tanturi, de stem is van Alberto Castillo.

De danser Facundo De La Cruz komt uit Córdoba, Argentinië, zijn partner Paola Sanz komt uit de Argentijnse provincie Chubut. In juli 2011 werden Facundo en Paola unaniem als winnaars aangewezen in tango salon en milonga tijdens het Festival Nacional De Tango-Salon. In mei 2012 wonnen ze de eerste prijs in de categorie wals in het jaarlijkse Metropolitano-kampioenschap. Ze werden ook derde en vierde in milonga en tango en eindigden als het enige koppel in alle drie de categorieën. Later datzelfde jaar, in augustus 2012, kregen Facundo en Paola de titel van wereldkampioen tango salon op de tiende Mundial De Tango. Sindsdien geven workshops over de hele wereld. Daarnaast is Facundo ook DJ in milonga’s in Argentinië, de VS en Europa. Bron: https://tangueando.net/facundo-de-la-cruz-and-paola-sanz-june-2015

Nummer 

3 x Tal vez será mi alcohol

Dit nummer wordt hieronder vertoond in achtereenvolgens muziek, tekst en dans.

MuziekLucio Demare
TekstHomero Manzi
Jaar1943
Tango.infohttps://tango.info/T0370199282
El Recodohttps://www.el-recodo.com/music?S=Tal+vez+ser%C3%A1+mi+alcohol+%28Tal+vez+ser%C3%A1+su+voz%29
Todotangohttps://www.todotango.com/musica/tema/567/Tal-vez-sera-mi-alcohol/