Percal – Charamusca Ensamble

Poppy uitvoering van Percal, met een mooie bas. Niet om op te dansen, maar qua sfeer en stemming zeer wel passend bij de tekst van het tangolied. En een gelikt filmpje. De band komt zo te zien uit Buenos Aires en bestaat uit Hernán Barboza (guitaar en stem), Nicolás V. Rey (percussie, charango en stem) en Benjamín Fontana (bas en stem). Ze hebben ook een Facebook-pagina, maar hun laatste activiteit daar dateert van januari 2018.

Nummer 

Percal

Je was amper vijftien jaar, dromend van lijden en liefde, naar het centrum te trekken, te slagen en de percalkatoen te vergeten.

De Nederlandse vertaling van de titel van dit lied is simpelweg: ‘Percal’, naar de katoensoort die heden ten dage verkocht wordt als luxe versie van katoen: percal. Damals in Argentinië was dat blijkbaar anders, want in dit lied is percal de stof van (armoedige) kinderkleding, van jurkjes die alleen jonge meisjes droegen. Percal is dus de stof van de herinnering, van de armoede en misschien ook wel van de onschuld. Het lied gaat over een persoon die zijn van-veraf-beminde jongedame met lede ogen ziet vertrekken. Zij slaagt erin los te komen van haar afkomst, van de percalkatoen. Maar het is niet eind goed, al goed. In het laatste couplet blijkt dat zij verre van gelukkig is en soms ook nog terugdenkt aan de percalkatoen/de onschuld van vroeger.

De tekst van deze tango is van de Argentijnse tangodichter en tekstschrijver Homero Aldo Expósito (1918-1987). Zijn broer Virgilio zette tientallen van zijn tangoteksten op muziek. Homero Expósito’s vernieuwing was het gebruik van het vrije vers. Als perfectionist herzag Homero zijn teksten ontelbare keren: “Ik wil gewoon niet dat een idioot me komt vertellen dat er een komma verkeerd staat“. De muziek van Percal is van bandoneonist, violist, dirigent en componist Domingo Federico (1916-2000). Samen met Homero Expósito produceerde hij verschillende tango’s, waaronder Al compás del corazón, Yuyo verde, Tristezas de la calle Corrientes, A bailar en Yo soy el tango.

Expósito had het vermogen om op bestaande muziek poëtische teksten te schrijven. Federico zei dat de dichter naar de muziek luisterde, vertrok en twee dagen later terugkeerde met de tekst. Tekst en muziek werden nog een beetje aangepast en het stuk was klaar. De oorsprong van Percal was een muzikaal idee van Federico, van atypische maten waarop Expósito de tekst bouwde. Daarin komt ook de percalkatoen terug – de goedkope stof waarmee waarmee bescheiden jonge vrouwen zich de onbereikbare luxe van een avondjurk verschaften. Hoewel het orkest van Caló doorgaans gearrangeerd werd door pianist Osmar Maderna, werd Percal rechtstreeks uitgevoerd door Federico. Het ging, met de stem van Alberto Podestá, in première in het Singapur-cabaret dat eigendom was van Caló, aan de Montevideostraat in Buenos Aires. Het nummer was meteen een succes. Enrique Santos Discépolo zei dat hij de tekst graag zelf had willen schrijven.

Vanaf 1943 werden tangoteksten door de militaire regering gecensureerd. Verboden werd het gebruik van lunfardo (het dialect van de straat), evenals elke verwijzing naar dronkenschap of uitdrukkingen die als immoreel of negatief voor de taal of voor het land werden beschouwd. Ook de tango Percal mocht niet op de radio worden uitgezonden vanwege de immorele strekking (sic). Nadat in 1946 Juan Perón tot president verkozen werd, ging de censuur nog gewoon door. Pas na een audiëntie bij Perón op 25 maart 1949 werd de censuur opgeheven; de president verklaarde niet op de hoogte te zijn van het bestaan ​​van de restrictieve richtlijnen. Nadien konden vele tango’s weer op de radio worden gespeeld, hoewel sommige stukken, zoals de tango Al pie de la Santa Cruz en de Milonga del 900, nog steeds werden uitgevoerd met aanpassingen in de delen met een politieke inhoud. Bron: https://es.wikipedia.org/wiki/Percal_(tango)

Volledige vertaling
Nummer 

Mamié Sancy & Felipe Zarzar: Percal

Een mooie interpretatie van Percal door Mamié Sancy en Felipe Zarzar. Prachtig gedanst: hij beheerst, ingetogen en met mooie passen, zij met elegante versieringen. En prachtige quebradas van hen samen. Voordat Mamié Sancy met Felipe Zarzar danste, danste ze met Carlitos Espinoza. Tegenwoordig danst ze met Javier Rodriguez en met Enzo Hoces. Plaats en tijd: Milonga del Ático, augustus 2010, Santiago, Chile. Het orkest dat speelt is van Miguel Caló, de stem is van Alberto Podestá.

Nummer 

3 x Pobre flor

Dit nummer wordt hieronder vertoond in achtereenvolgens muziek, tekst en dans.

MuziekLuis Mottolese
TekstVíctor Spindola
Jaar1912?
Tango.infohttps://tango.info/T0370074068
El Recodohttps://www.el-recodo.com/music?S=pobre+flor
Todotangohttps://www.todotango.com/musica/tema/4616/Pobre-flor-Primera-ilusion/
NB. Dit nummer is ook bekend onder de titel “Primera ilusión”. De eerste mij bekende uitvoering is uit 1912, van Carlos Gardel.
Nummer 

Pobre flor – Los Urano

Veel tangowalsjes zijn gemaakt voor twee stemmen. Deze droogkomische uitvoering van Pobre Flor is van Los Urano: Victor Rubén Urano en (denk ik zo) papá Urano. Op Youtube heeft Victor Rubén een Youtube-kanaal. Daar is behalve veel huisvlijt ook te zien dat ze af en toe samen optreden, onder andere op televisie. De laatste opname samen met zijn vader is uit 2018. Ik hoop maar dat het hem goed gaat.

Nummer 

Pobre flor

Wat ooit mijn eerste illusie was, is nu eenzaam graf van mijn laatste liefde.

Pobre flor, arme bloem. De arme bloem is geen persoon, maar een idee: de illusie van een liefde die niet mocht zijn. Geen vrolijk walsje dus, ondanks de vrolijke driekwartsmaat is het alleen maar kommer en kwel. De tekst verhaalt van aanvankelijke, in vervoering gegeven kussen, maar daarna gaat het bergafwaarts. Er is een mond die gif en vloeken spuwt, er is de scherpe dolk van een wisselvallig humeur. De zanger dezes blijft gebroken achter: zijn illusie is door winterkou vermoord. Hij begraaft zijn droom en voelt, hoe dramatisch, over zijn ziel een lijkwade.

Volledige vertaling
Nummer 

Fausto Carpino & Stéphanie Fesneau – Pobre Flor

Fausto Carpino en Stéphanie Fesneau interpreteren Pobre Flor. Mooi soepel  gedanst met veel energie. Creatief wordt de dwingende maat van de wals gevolgd, ook in de langzame stukken. Dit nummer duurt 2 minuten en 55 seconden, maar het lijkt wel twee keer zo lang. Fausto is van Siciliaanse afkomst, Stépanie is Française. Beiden dansen sedert hun zestiende levensjaar tango en sinds 2011 dansen ze samen. Regelmatig geven ze workshops in Amersfoort (maar niet in corona-tijd). De muziek die speelt is van het orkest van Alfredo De Angelis, de stemmen zijn van Carlos Dante en Julio Martel.

Nummer 

Orquesta Romantica Milonguera – Invierno

In deze muziekfilm speelt Orquesta Romantica Milonguera de tango Invierno. De locatie is La Aduana, het imposante 19e-eeuwse douanekantoor van Buenos Aires. Niet alleen de locatie is bijzonder, de jurk die zangeres Marisol Martinez draagt is het ook: het is een originele jurk van Eva Peron. Alleen wat die hofnar in het filmpje doet, is mij niet zo duidelijk; het filmdrama lijkt niet zoveel met de tekst van de tango van doen te hebben.

Het havenkantoor La Aduana ligt in de Montserrat-wijk van Buenos Aires, recht tegenover de havenwijk Puerto Madero. Deze havenwijk is de meest oostelijk gelegen wijk van Buenos Aires en moest dienst doen als haven van de Argentijnse hoofdstad. Echter, vanwege de geringe diepte van de Rio de la Plata was het voor grote vrachtschepen niet mogelijk om de haven van Buenos Aires te bereiken. Aan het eind van de 19e eeuw kreeg zakenman Madero de opdracht om er voor te zorgen dat de grote vrachtschepen de haven van Buenos Aires konden bereiken. Vanwege de trage ontwikkeling van de nieuwe haven en de groei van de vrachtschepen was de haven direct bij oplevering alweer ongeschikt. Luis Huergo kreeg daarop de opdracht om alsnog een toegankelijke haven te ontwerpen en dat lukte, de haven van Puerto Madero is nog steeds in gebruik. Sinds de jaren negentig van de vorige eeuw heeft de wijk een grootschalige ontwikkeling doorgemaakt, met moderne bruggen en nieuwe, hippe architectuur (o.a. Calatrava). Bron: https://buenos-aires-stad.nl/puerto-madero/

Nummer 

Invierno

En kijkend hoe de koude winden van verlatenheid in mijn hart waaien, wil ik huilen.

Het nummer Invierno (“Winter”) is een in de salon veelgedraaide tango. Toch bestaat er maar één enkele uitvoering van, die van het orkest van Fransisco Canaro met zanger Roberto Maida. Het nummer gaat over de desolate ervaring van alleen zijn. De eenzaamheid wordt vergeleken met de kou van het winterseizoen, de sneeuw, de vorst, de kille nevels. De tekst suggereert liefdesverdriet als mogelijke oorzaak (“mi vida sin amor”), maar het hoofdonderwerp is een algeheel gevoel van melancholische tristesse en barre eenzaamheid.

Volledige vertaling
Nummer 

Pablo Rodriguez y Noelia Hurtado – Invierno

Deze video uit augustus 2011 is de emotionale afscheidsdans van Noelia Hurtado en Pablo Rodriguez. Aan het eind veel tranen, na acht jaar samen dansen. Pablo en Noelia dansen een nummer met veel koud verdriet, Invierno (“Winter”). Prachtig gedanst: bijna alles is enkel tempo, op de hele tel. De locatie is milonga La Baldosa in de Flores-wijk van Buenos Aires.

Noelia Hurtado ontmoette haar danspartner Pablo Rodriguez in 2003, in de beroemde Club Sunderland waar ze hun artistieke carrière begonnen. Ze studeerden bij maestros Carlos Perez en Rosa Forte van wie ze de basis leerden van de Villa Urquiza-stijl. Noelia en Pablo gingen verder met belangrijke maestro’s om hun eigen stijl te ontwikkelen, een combinatie van zowel traditioneel als nieuw. Ze voegden de attributen van Villa Urquiza-tango en -milonga samen met nieuwe elementen en technieken van de hedendaagse tango. In 2006 werden ze hoofdstedelijk kampioenTango Salon van Buenos Aires en sub-kampioen Milonga. In augustus 2011, na acht jaren samen, besloten Noelia en Pablo hun eigen weg te gaan. Bron: https://www.tarbesentango.fr/en/artistes/artiste/115

Nummer 

Orquesta Romantica Milonguera – Poema

Prachtig zwoele uitvoering van Poema door Orquesta Romantica Milonguera, een leuk en hip retro-orkest uit Buenos Aires (door Corona-omstandigheden tijdelijk werkeloos). Aan zangeres Marisol Martinez moest ik aanvankelijk erg wennen, maar ik begin haar steeds beter te vinden. Haar lijzige stem en optreden zijn toch geheel authentiek. En hoe gelikt ook, het sfeertje is erg aansprekend: een soort Martini-reclame, maar dan met tango-smaak. Klik hier voor hun Youtube-kanaal, met ook een aantal bontgekleurde Corona-takes.

Nummer 

Poema

Van dat bedwelmende poëem tussen ons twee is niets meer over. Ik zeg je triest vaarwel, je zult de emotie merken van mijn smart.

Poema (uitspraak: Po-e-ma) is één van de meest romantische tangonummers die er bestaan. In de (Europese) salons wordt het regelmatig gedraaid. De tekst bezingt een droom van liefde en aanbidding die voorbij is. De titel ‘Poema’ is afkomstig uit de beginregel van het tweede en laatste couplet: “De aquel poema embriagador, ya nada queda entre los dos“, oftewel: “van dat bedwelmende poëem tussen ons twee is niets meer over.”

In Argentinië was deze tango nooit populair: in de vorige eeuw werd het nummer slechts één keer opgenomen door een Argentijnse tango-orkest van naam, namelijk door dat van Canaro. Daarvoor zijn meerdere redenen. Om te beginnen is de tango gecomponeerd op het Europese continent. De muziek is van Eduardo Bianco, een violist en orkestleider die in met name Frankrijk veel succes had met het orkest Bianco-Bachicha. De Frans/Parijse tango was een afgeleide versie van de Argentijnse tango en deze Poema is een exponent daarvan. Vergeleken met de Zuid-Amerikaanse oorsprong is deze muziek te romantisch, te zoet, te zwijmelig. Te weinig pit. Wat blijkbaar ook kwaad bloed zette, was dat Bianco Argentinië ontvlucht was wegens de moord op een minnaar van zijn vrouw, een medemuzikant in het orkest waar hij speelde. Ten slotte afficheerde Bianco zich graag met foute leiders zoals Mussolini en Hitler, maar dat is een ander verhaal. Bron: https://brisbanehouseoftango.com.au/the-dark-side-of-canaros-poema/

Volledige vertaling
Nummer 

Noelia Hurtado & Pablo Rodríguez dance Poema

In deze video dansen Noelia Hurtado & Pablo Rodríguez de tango Poema. Noelia Hurtado is hier, juni 2007, nog piepjong en was toendertijd vast nog niet zo wereldberoemd als ze nu is. Pablo Rodriguez danste met Noelia Hurtado tot in het jaar 2011, daarna scheidden hun wegen. Deze interpretatie is opgenomen Alkmaar, ten tijde van het jaarlijkse tangofestival. Aan de kant een aantal bekenden uit de regio. De opname is van fotograaf Emil de Jong. De muziek die speelt is van het orkest van Francisco Canaro, zanger is Roberto Maida.

Nummer