Angel Vargas: A pan y agua

In deze video schittert het Orquesta Típica van Angel D’Agostino: vijf bandoneons, vier violen, een contrabas en een piano. Angelito Vargas zingt, de dansparen genieten, dansend en luisterend. Gespeeld wordt de tango: A pan y agua (“Op water en brood”). Wat een feest om te zien. En mooi hoe bescheiden Vargas naar achteren terugstapt als hij is uitgezongen (iets waar hij om bekend stond), alsof hij gewoon één van de instrumenten van het orkest is en niet de sterzanger.

Ergens in de commentaren op Youtube meen ik te hebben gelezen dat het orkest wat we zien mogelijk niet dat van Angel D’Agostino is, maar dat van Eduardo Del Piano (Del Piano was voordat hij voor zichzelf begon bandeonista in het orkest van D’Agostino). Dat zou kunnen: de pianist lijkt niet echt op D’Agostino en de synchronisatie van het geluid strookt niet met de mondbewegingen van Vargas. Wel is de muziek die we horen onmiskenbaar die van het orkest van Angel D’Agostino en de zang die van Angel Vargas.

Nummer 

Angel Vargas (1942) – Tres esquinas

Prachtig historisch materiaal van de twee engelen van de tango: Angel Vargas zingt Tres esquinas, onder begeleiding van het orkest van Angel D’Agostino, die zelf in beeld komt als pianist. Elegant gespeeld en gezongen, met een prachtige dictie van de zanger. Deze opname is gemaakt in 1942 in zwart-wit en recentelijk kunstmatig ingekleurd door Pablo Remos. Er is ook nog een andere versie van deze video, ook in kleur, met een ingemonteerde scene uit de sixties/seventies waarin een oudere Angel D’Agostino en Enrique Cadícamo samen aan een tafelje zitten, naar het orkest kijken en waarin D’Agostino op de piano meespeelt met zijn eigen muziek.

Nummer 

Hugo Del Carril (Sacachispas)

In deze video zingt Hugo del Carril de milonga Saca chispas. De scene komt uit de tangofilm Historia del 900 uit 1948/49. In de film passeert een overvloed aan tangoliederen, onder andere: El llorón, El choclo, El esquinazo, Rosas de abril, La morocha en natuurlijk deze Sacachispas. Hugo del Carril was de artiestennaam van Pierre Bruno Hugo Fontana (1912-1989). Hij begon zijn carriere als zanger en als acteur. Al snel werd hij een bekende filmster, later ook regisseur en filmproducent. De film Historia del 900, over de zeden en gebruiken van het eind van de negentiende eeuw, is één van zijn eerste producties. In de salon zul je Hugo del Carril overigens zelden of nooit horen: hij was meer een cancionistá à la Carlos Gardel dan zanger bij een dansorkest, al heeft hij een enkel nummer opgenomen met het orkest van Edgardo Donato.

Nummer 

Osvaldo Fresedo – Buscándote

Als een zwoele zomerbries op een terras aan zee, zo klinkt dit lied: prachtige melodie op een rustig swingende beat. In deze opname van Buscándote, een tango, is het orkest van Osvaldo Fresedo aan het werk te zien. Halverwege verschijnt Ricardo Ruiz, de estribillista (refrein-zanger). Prachtige en zeldzame beelden uit de gouden eeuw van de tango. Fresedo gebruikte in zijn orkest nogal wat atypische instrumenten, zoals een cello (midachter), cimbaal (een slaginstrument met snaren, mogelijk de “slagwerker” linksachter) en harp (eventjes in beeld op de voorgrond links). Ook een vibrafoon, schrijft één van de commentatoren op Youtube, maar die kan ik niet traceren. Of verwar ik deze met de cimbaal? En is Fresedo een van de bandoneonistas? De pianist (even zichtbaar rechtsachter de zanger) is mogelijk Lalo Scalise, componist en tekstschrijver van het nummer.

Osvaldo Fresedo (1897-1984) was componist en orkestleider, en met name zeer actief in de jaren twintig en dertig van de vorige eeuw, al is hij tot 1980 blijven spelen en opnemen. Fresedo’s handelsmerk: de elegante stijl van zijn orkestmuziek. Of zoals de website van tangobythesea schrijft in de toelichting bij ditzelfde nummer: As a composer, Fresedo was prolific and successful, usually superficial, but beautiful, so beautiful.

Nummer 

Se dice de mi – Beatriz Merell & Sean Barker – Cafe Lyrik, Berlin

Café Lyrik is een levendig muziekcafe in Berlijn, met vier of meer optredens per week. Hier, in december 2015, presenteren Beatriz Merill (zang) en Sean Parker (piano) hun versie van Se dice de mi. De stem van deze zangeres is bijna net zo penetrant als die van Tita Merello, die misschien wel de bekendste versie van dit lied op haar naam heeft staan. Klik hier voor haar versie, een scene uit de Argentijnse tangofilm Mercado de abasto. Regisseur van deze film was Lucas Demare, een broer van orkestleider Lucio Demare.

Nummer 

Virginia Luque – Desencanto

De tangofilm “Del cuplé al tango” (1959) draait om de strijd van de dochter van een beroemde cabaretier uit Madrid om in de tango te zegevieren. De hier jonge Virginia Luque speelt de hoofdrol. In deze scene zingt ze de tango “Desencanto” van Enrique Santos Discépolo. Je kunt op Youtube ook de hele film bekijken. Virginia Luque (1927-2014) was een Argentijnse actrice en tangozangeres die in meer dan twintig tangofilms heeft opgetreden. In internetvideo’s vind je haar in veel televisieopnamen uit de zeventiger jaren tangos zingen. Bron: https://es.wikipedia.org/wiki/Del_cupl%C3%A9_al_tango

Nummer 

Domenica Modugno – Lazzarella

Lazzarella is een liedje uit Napels. Hier wordt het gespeeld door componist Domenico Modugno, uiteraard in het Napolitaans. In de jaren 60 van de vorige eeuw was Modugno een bekende artiest op de festivals van San Remo en het Europees songfestival. Het liedje is ook de inspiratie geweest voor een komische film met dezelfde naam. Uit die film is deze video afkomstig.

Nummer 

Fumando espero

Geef mij de rook uit je mond, geef me die, opdat het vuur in mij ontbrandt.

Dit lied dat stamt uit 1922, toen roken nog sexy en opwindend was. “Al rokend wacht ik”, zo luidt de titel. Dat wachten is op de geliefde die ook rookt. Het lied vermengt suggestief de passie van de liefde met het vuur van de sigaret. Het lied is mede zo sterk vanwege de melodieuze, bijna swingende zinnen. Uit het laatste couplet: sus espirales son sueños celestiales, oftwel zijn (rook)spiralen zijn hemelse dromen. Die spiralen vormen op hun beurt glorieuze wolken waarin de vuurpunt van zijn sigaret straalt als een heldere ster. De sigaret niet alleen als naspel (derde couplet), maar ook als voorspel.

Deze tango van Spaanse origine werd in Argentinië geïmporteerd door zangeres Tania, de partner van Enrique Santos Discépolo. Het lied werd in Buenos Aires al snel een succes en werd voor het eerst in een instrumentale versie opgenomen door Roberto Firpo. Rosita Quiroga nam het op voor het Victor-label in juli 1927. Ignacio Corsini nam het op in december 1927 met de teksten aangepast aan de mannelijke zanger. In de jaren 50 werd deze tango erg populair. Hector Varela, in 1955 voor het Columbia-label, en Carlos Di Sarli in 1956 voor het Victor-label, namen het succesvolle nummer op met de stem van Argentino Ledesma. Ook in de populaire muziek duikt het nummer regelmatig weer op, zij het vaak als persiflage op deze uitvoering van Sara Montiel (een fragment uit de film El Último Cuplé).

Volledige vertaling
Nummer 

Jorge Vidal canta El Llorón

Jorge Vidal zingt de milonga “El Llorón” in Arturo Mom’s film “El Tango en París” uit 1956. De film gaat over een tangozanger die naar Parijs reist op zoek naar succes. Jorge Vidal was daadwerkelijk een tangozanger; in 1949 en 1950 zong hij bij het orkest van Osvaldo Pugliese (o.a. Puente Alsina, Vieja Recova en Porque canto el tango). In de salon zou je hem een doodenkele keer kunnen horen, maar de nummers met Morán, Chanel en Maciel zijn veel bekender, naast natuurlijk de vele instrumentale nummers van het orkest van “San Pugliese”.

Nummer 

Carlos Gardel – Rosas de Otoño

Carlos Gardel zingt in wat mogelijk de eerste videoclip is uit de geschiedenis van de mensheid. Deze scene komt uit de korte muziekfilm Rosas de otoño (1931), Gardel zingt het gelijknamige lied. De dialoog aan het begin is te vinden op de Spaantalige Wikipedia-site van de film. De man die Gardel aanspreekt is de fameuze orkestleider Francisco Canaro.

-Canaro: Hallo Carlos, hoe gaat het?
-Gardel: Zoals altijd, vriend, gaan we door met het verdedigen van onze taal, onze gebruiken en onze liederen met behulp van de Argentijnse geluidsfilm.
-Canaro: Van mijn kant zal ik je begeleiden met mijn orkest en ik zal het onmogelijke doen zodat onze liederen blijven zegevieren over de hele wereld.
-Gardel: Oké, kameraad, pakken we de strijd op?
-Canaro: Laten we beginnen, laat de bel rinkelen.
-Gardel: Ok, aan de slag!

PS. De dialoog bevat nogal wat moeilijk te vertalen idioom. Aan het eind zegt Gardel: Listo el pollo, nomás! Letterlijk betekent dat “Geen gemaar, de kip is klaar.”

Nummer 

El cantor del pueblo

Roberto Quiroga zingt No me pregunten por qué. Het videofragment is een scene uit de film El cantor del pueblo (De stadszanger), een Argentijnse muziekfilm uit 1948. De film gaat over drie tangozangers die beroemd willen worden. In de film treden vele orkesten op, onder andere die van Juan D’Arienzo, Alfredo De Angelis, Roberto Firpo en Domingo Federico. Zanger, acteur en tekstschrijver Roberto Quiroga zul je in de salon niet veel horen, hij heeft vooral veel voor de radio gezongen. Op Tango.info staat hij vermeld met twaalf opnamen, waarvan twee bij een bekend orkest, dat van Julio de Caro.