Mensaje

Bericht waarmee ik je vertel dat ik je vriend ben, en dat ik met jou de kar trek.

Mensaje heet deze tango, ofwel “Bericht”. Het bericht in kwestie komt van ver: uit de hemel. De tekst geeft een boodschap weer van iemand die niet meer is, die overleden is. De overledene brengt een boodschap over aan een goede vriend. Het bericht is gemengd: houd je bezig met het goede, respecteer de liefde en “Nou verder niets, dat het je goed gaat”. Ondertussen spelen ook ergenissen op. Er is sprake van wandaden, van rancune, van pesterijen: de vriendschap kende blijkbaar keerzijden. Maar de uiteindelijke boodschap van boven is toch dat ze vrienden zijn.

De muziek van deze tango is uit 1951, van Enrique Santos Discépolo. Hij overleed in datzelfde jaar, op 23 december. Het verhaal gaat als volgt verder, aldus Argentina Francesca: “Een paar dagen nadat Discépolo stierf, belde zijn vrouw Tania met de dichter Cátulo Castillo. Ze vertelde hem dat ze de muziek had van een onvoltooide tango van Discépolo. Cátulo bewaarde de tango in een van de zakken van zijn jas en vergat hem meer dan een jaar. Toen hij de muziek weer vond, schaamde hij zich en ging hij slapen. Om vier uur ’s nachts stond hij op en voelde dat iemand hem een tekst dicteerde die perfect paste bij de tango van Discépolo en dat is de tekst van ‘Mensaje’ geworden. Volgens Castillo werd de tekst hem gedicteerd vanuit het graf.” Bron: http://epaleccs.info/el-tango-mensaje/

In de tekst van Mensaje schildert Castillo zichzelf als een lastpak, als een oude brombeer. Dat is natuurlijk een commentaar op zijn eigen persoon, een dubbelzinnig soort zelfkritiek. Cátulo Castillo (1906-1975) was een getalenteerd persoon. Op zijn 17e componeerde hij zijn eerste tango, Organito de la tarde. Daarnaast was hij in zijn jeugdjaren ook boxer, lid van de Argentijnse delegatie aan de Olympische Spelen van Parijs in 1924. Hij was docent aan het conservatorium Manuel de Falla in Buenos Aires en later ook directeur. Ook was hij afwisselend secretaris en directeur van de SADAIC, de Argentijnse Buma-Stemra, een voor tangomuzikanten belangrijke organisatie, in 1930 opgericht door onder meer Fresedo, Canaro, Manzi en Discépolo. En hij maakte films: Castillo schreef filmscripts, filmmuziek en soundtracks. Castillo was bevriend met Juan Perón. Toen die in 1955 werd afgezet, werd ook Castillo in de ban gedaan: in de periode 1955-1960 verloor hij al zijn officiële posities én zijn inkomsten uit de muziek, omdat zijn muziek op de radio geboycot werd. Bron: https://en.wikipedia.org/wiki/C%C3%A1tulo_Castillo

Volledige vertaling
Nummer 

Milonga Que Peina Canas – Silas Adriazola y Valeria Dabruzzo

Zaterdag 8 juni 2019, Centro Cultural Gabriela Mistral, Santiago de Chili. We zijn bij de Milonga callejera, de openlucht-milonga van de hoofdstad van Chili. We kijken naar een interpretatie van Milonga Que Peina Canas, gedanst door Valeria Dabruzzo en Silas Adriazola, dansleraren aldaar. Prachtig! De muziek die klinkt is van het orkest van Miguel Caló, de stem is van Raúl Berón.

Tal vez será mi alcohol

Het is donker op de dansvloer en onbedoeld vormen zich schaduwen, die Griseta oproepen, Malena, Maria Esther.

Een tango binnen de tango, dat is deze Tal vez será mi alcohol. In de tekst bevinden we ons in een donkere tangosalon. De schaduwen roepen vrouwspersonen uit andere tango’s op, onder andere Griseta en Malena. Er speelt droevige tangomuziek: een bandeneon, een hartverscheurende viool, een snikkende stem. De tekstdichter, gevoelig als hij is voor al deze indrukken, herinnert zich daardoor, of misschien wel door de alcohol, de stem van een geliefde. Zij is niet meer, ze was opeens vertrokken, maar de tekstdichter kan niet anders dan aan haar denken, vooral als de sombere schaduwen van de tango haar oproepen. Prachtig hoe de sfeer van een tangosalon en de treurige muziek verbonden wordt met een herinnering én de verwarring van de hoofdpersoon. Want was het nu de muziek of de alcohol, dat hij haar stem hoorde? Deze tekst uit 1943 verwijst naar andere bekende tango’s: Griseta uit 1924, Malena uit 1942 en de wals Maria Esther (1943 of eerder).

Deze tango van Demare en Manzi stamt uit het voorjaar van 1943. Het nummer werd meteen, 6 mei 1943, opgenomen door het orkest van Lucio Demare met de stem van Raúl Berón. Een kleine maand later, 4 juni 1943, kwam de rechts-militaire regering van Pablo Ramirez aan de macht, waarvan Juan Perón onderminister was en in 1945 de gekozen president werd. Met de rechts-militaire dictatuur kwam ook de censuur, en die censuur keurde af: Lunfardo (het slang van Buenos Aires), alcoholgebruik en dronkenschap en “alles wat als negatief voor de taal of het land kon worden opgevat”. De tango Tal vez será mi alcohol was meteen de klos. De titel werd Tal vez sera tu voz (naar een regel uit het lied), de verwijzingen naar alcohol in de tekst werden aangepast, de fueye (blaasbalg oftewel bandoneon) werd een piano. Nog datzelfde jaar, 13 september 1943, werd de gecensureerde versie nogmaals opgenomen door Demare/Berón. Dat is de versie die in de salon het meest gedraaid wordt. Ook de uitvoering van Troilo/Marino uit datzelfde jaar is de gecensureerde versie.

Volledige vertaling

Michelle Lamb y Murat Erdemsel – Remolino

Murat Erdemsem (Turkije) en Michelle Lamb (Hawaii) vormden een beroemd danspaar, totdat in 2014 hun wegen scheidden. Maar hier, juni 2018 in de Stepping Out Dance Studios van New York dansen ze toch weer samen. Hoe leuk en hoe mooi! In het reisschema van Murat is te zien dat hij in 2022 af en toe weer met Michelle samenwerkt, ook in Europa. In de video klinkt de muziek van het orkest van Francini-Pontier, de stem is van Raúl Berón.

Nummer 

El vals soñador

Hoe anders is alles als je je overgeeft aan het ritme van de wals.

Droomwals, zo heet dit lied dat handelt over de betoverende kracht van de wals. Vergeleken met de gemiddelde tangotekst is dit een vrij onschuldig liedje. De teneur: de wals betovert, de wals sleept je mee, de wals nodigt uit tot liefde. Laatste regel: “Alles is anders als je je ziel overgeeft aan het ritme van de wals” (todo es distinto si entrega su alma al ritmo del vals).

Volledige vertaling

Sebastián Achaval y Roxana Suarez – tango vals

Dit filmpje is een klasse-demo: op de muziek van El vals soñador (een wals) wordt de leerlingen getoond wat ze zojuist geleerd hebben. Prachtig gedanst door Sebastián Achaval en Roxana Suarez. Normaal kan ik Sebastián Achaval niet zo goed velen omdat hij te mooi danst, te ballroom, te showy. Deze demonstratie is functioneel en het resultaat is een mooi walsje. Met danspassen om van te leren. De muziek is van het orkest van Miguel Caló, de zang is van Raúl Berón.

No nos veremos más

Kus me nog een keer, ik voel dat we elkaar hierna niet meer zullen zien.

De muziek van No nos veremos más is een droevige, gedragen wals. De tekst sluit daar helemaal bij aan. De titel zegt eigenlijk alles al: “We zullen elkaar niet meer zien.” De tekst is een impressionistische schets van een laatste afscheid, van de gevoelens die daarbij horen: een kus, een keel die volschiet, de pijn van twee levens die van elkaar gescheiden worden. Of zoals de liedtekst schrijft: “Een liefdesziel die sterft”.

Volledige vertaling

Marina y Alexis bailan ‘No nos veremos más’

Alexis Quezada is een van mijn tangohelden. Zijn stijl is simpel, kaal bijna, maar o zo muzikaal. Prachtige schlemiel. Kijk hoe hij op het einde rondloopt in zijn jasje. Hier danst hij met Marina Lienhardt de tangowals No nos veremos más. Tijd en plaats: 2009, Milonga Casa Valencia in Barcelona. Leuke milonga trouwens, met die waxinelichtjes op de tafels en dat verlichte gat waar die mensen staan te kijken. Het orkest dat speelt is van Lucio Demare, de stem is van Raúl Berón.